Terug naar de tentoonstelling...

Papieren theaters

In het Drukkerijmuseum stond de wondere wereld van het papieren theater en het beweegbare prentenboek in de periode van oktober 2004 tot en met april 2005 centraal. Onder de titel "Komt dat zien, komt dat zien. Papieren theaters en boekvoorstellingen" werd een indruk gegeven van de mogelijkheden van bedrukt papier in meerdere dimensies:

Een min of meer verwant fenomeen beleefde in de negentiende eeuw eveneens een bloeiperiode: het papieren theater. Het papieren theater was geen nabootsing van het echte grote theater, maar een zelfstandige kunstvorm, waarvoor decors en coulissen werden gemaakt en zelfs teksten geschreven, die soms ook in druk verschenen. De miniatuur theaters hadden de vorm van bouwplaten, die in de woonkamer in elkaar gezet en afgewerkt moesten worden.

Voorafgaand aan de eerste voorstelling moest er heel wat geknutseld worden. Was dit handwerk klaar en alles opgesteld, dan was het resultaat een 'theater tussen de schuifdeuren, afgeschermd met gordijnen, verlicht met kaarsjes of kleine olielampjes en achter de schermen de kleine theaterdirecteur, die met zijn assistenten de kleine, platte acteurs met ijzerdraadjes over de theatervloer schoof, de teksten declameerde en de decors wisselde'.

In vergelijking met landen als Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Denemarken en vooral Engeland, bleef de belangstelling voor het papieren theater in Nederland wat achter. Mogelijk was de oorzaak daarvan dat er in die tijd hier niet zo'n bloeiende theatercultuur bestond als voorbeeld of inspiratiebron.
Niettemin werden er in de negentiende eeuw ook in Nederland tal van papieren theaters ontworpen en gemaakt. De veelal in zwart gedrukte bouwplaten moesten met de hand worden ingekleurd, waarbij gelet werd op het effect dat de kleuren op de kijker hadden. Vanzelfsprekend was dieptewerking van groot belang. De grote zorg, die aan productie en afwerking werd besteed, maakte van sommige papieren theaters juweeltjes. Het waren echter in de eerste plaats gebruiksvoorwerpen, zodat het niet hoeft te verbazen dat vele de tand des tijd niet hebben doorstaan.

Gelukkig werd de culturele en kunstzinnige waarde van het papieren theater tijdig onderkend, onder anderen door Ab Vissers, die ze ging verzamelen en zonodig restaureren. Zijn collectie omvat bijzonder fraaie voorbeelden van meer dan honderd jaar oud. Ze worden bewaard in zijn Phoenix Papieren Theater in Utrecht. Daar, in zijn miniatuurschouwburg, verzorgt hij ook voorstellingen, houdt hij de kunst van het papieren theater levend. Een deel van die collectie is nu te zien in het Drukkerijmuseum in Etten-Leur.

Het Phoenix Papieren Theater is gevestigd in de Voorstraat 84 bis in het centrum van Utrecht. De eigenaar van het theater, Ab Vissers, verzorgt in de salon van dit historische pand privé-voorstellingen voor groepen tot ongeveer twintig personen. Het repertoire van Phoenix omvat zo'n zeventien verschillende titels. Premiëres van nieuwe stukken zijn te zien bij de start van het theaterseizoen. Afspraken voor een bezoek aan het theater kunnen worden gemaakt via tel. 030 - 230 22 90.

Terug naar de tentoonstelling...

Steun het museum

Help het Drukkerijmuseum en wordt vrijwilliger of donateur van het Grafisch Historisch Centrum.

Letters

Kies je favoriete letter

Sitemap

Gebruik de Sitemap om een overzicht van alle pagina's op deze website te zien.